Wilsverklaring

Tegenwoordig wordt er veel gesproken over gedachten en wensen rond het levenseinde, zoals ‘wel of niet reanimeren’, een wilsverklaring over wel/niet meer behandelen, of euthanasie. 

Reanimatie

Bij een acute hartstilstand pompt het hart het bloed niet meer door het lichaam, wat leidt tot een zuurstoftekort in de hersenen. Door het ritmisch indrukken van de borstkas kan een buitenstaander tijdelijk zorgen dat er toch zuurstof in de hersenen komt en er geen schade optreedt. Gecombineerd met mond-op-mondbeademing kan de patiënt dit nog iets langer volhouden. Door met een apparaat (een defibrillator) een elektrische schok toe te dienen, kan in sommige gevallen het hart weer geholpen worden zelf te kloppen. Deze combinatie van handelingen wordt reanimeren genoemd.

Wel of niet reanimeren? Wanneer u een hartstilstand heeft, is reanimeren noodzakelijk om overlijden te voorkomen. Bedenk echter dat een reanimatie niet altijd lukt. Hoe ouder iemand is, hoe kleiner de kans. Ook als een reanimatie slaagt, bestaat de kans  op ernstig en onherstelbaar hersenletsel. Ook kan het zijn dat een patiënt er klachten van angst of depressie aan overhoudt en niet meer “de oude wordt”. 

Het is daarom verstandig om te bedenken of u gereanimeerd wilt worden. Als u hierover graag met uw huisarts wilt spreken, kunt u altijd een afspraak maken.

Wilsverklaring

Iedereen heeft het recht om eigen beslissingen te nemen over een medische behandeling. In sommige gevallen kunt u ervoor kiezen medische behandeling te weigeren, ook als deze levensreddend of – verlengend werkt. Volgens de wet heeft een behandelaar zoals een arts toestemming nodig van de patiënt om welke behandeling dan ook te starten. Die toestemming is er impliciet als u op het spreekuur komt met een klacht, maar het wordt ingewikkeld wanneer u (tijdelijk) niet in staat bent om voor uw eigen wensen op te komen, bijvoorbeeld als u te ziek bent om uw wensen uit te spreken, u buiten bewustzijn bent of niet meer helder van geest. In deze gevallen zal de behandelend arts in samenspraak met uw naasten een beslissing moeten nemen wat het beste voor u is.

U kunt ervoor kiezen om erop te vertrouwen dat uw naasten voor u de beste beslissingen nemen, al of niet door het op voorhand met hen te bespreken. U kunt zelf ook op papier zetten wat uw wensen op het gebied van medische behandelingen zijn. Een dergelijk document wordt een wilsverklaring genoemd en kan van alles omvatten: er kan bijvoorbeeld in staan dat u niet wilt worden gereanimeerd, kunstmatig beademd of gevoed, of in een ziekenhuis opgenomen. Met name ouderen en chronisch zieken kunnen de wens hebben om het leven niet zo ver op te rekken als technisch mogelijk is. Uw wensen hierover kunt u vormgeven in een wilsverklaring. 

Euthanasie

Als huisarts vind ik het gesprek over euthanasie erg belangrijk. Ik heb geen principiële bezwaren tegen euthanasie. Een euthanasieverzoek van een patiënt zal ik altijd zorgvuldig afwegen. Ik beoordeel de situatie van de patiënt en toets de zorgvuldigheidscriteria uit de wet. Persoonlijke factoren en afwegingen van mij kunnen ook een rol spelen bij de besluitvorming. Ook voor een arts is euthanasie een ingrijpende gebeurtenis.

Bedenk dat een patiënt geen recht heeft op euthanasie. Wel is de arts verplicht om een patiënt in contact te brengen met een andere arts als hij of zij zelf niet aan dit verzoek kan of wil voldoen.

Euthanasie is volgens de wet nog altijd strafbaar. De arts die zich houdt aan de zorgvuldigheidseisen wordt niet vervolgd.

Mocht u aan euthanasie denken, bespreek dit dan in een vroeg stadium met mij. Het is voor mij  belangrijk u te volgen in uw overwegingen tijdens uw ziekteproces.

Thuisarts

Op thuisarts.nl vindt u veel informatie over dit onderwerp. Ook vindt u daar een voorbeeldmodel van wilsverklaringen en een niet-reanimeer verklaring. De Nederlandse beroepsvereniging van artsen, de KNMG, heeft een brochure uitgebracht die u kan helpen om met uw huisarts in gesprek te gaan over uw wensen en gedachten rondom het levenseinde.